SIMO 2026: akademik Azimboy Saʼdullayev merosi, matematik bellaşuv va ilmiy muloqot

📅 16-Noyabr, 2026-yil 10:31

Yangilik rasmi

Özbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi V. I. Romanovskiy nomidagi Matematika instituti hamda Aniq va ijtimoiy fanlar universiteti — AIFU hamkorligida akademik Azimboy Saʼdullayev nomidagi SIMO 2026 xalqaro matematika olimpiadasi taşkil etildi.

Aniq va ijtimoiy fanlar universitetida ötkazilgan tadbir matematik musobaqani ilmiy muloqot va taʼlim bilan birlaştirdi. Talabalar ikki tur davomida murakkab masalalar ustida işlagan bölsa, musobaqadan keyingi maşğulotlarda olimlar bilan birgalikda yeçimlarni tahlil qildi, savollar berdi va turli matematik yondaşuvlar bilan tanişdi.

Olimpiadada iştirok etiş uçun Özbekistonning 40 ta oliy taʼlim muassasasidan 541 nafar talaba röyxatdan ötdi. Musobaqa jarayonidan berilgan axborotlarda esa 300 dan ortiq talabaning bevosita qatnaşgani qayd etildi.

Oçiliş marosimi: ustoz xotirasi va ilmiy merosiga ehtirom

Olimpiadaning oçiliş marosimida akademik Azimboy Saʼdullayevning hayot yöli, ilmiy faoliyati va ustozlik merosiga alohida eʼtibor qaratildi. Marosim uçun tayyorlangan «Ustoz» hujjatli filmi olimning ilmga, taʼlimga va şogirdlar kamolotiga munosabatini yoritişga bağişlandi.

«Birorta öquvçim teorema isbot qilsa, öşa kuni men uçun bayram».
Akademik Azimboy Saʼdullayev

Uşbu sözlar olimning ustozlik faoliyatidagi asosiy qadriyatni — şogirdning mustaqil fikrlay olişi va yangi matematik natijaga erişişini naqadar yuksak baholaganini ifodalaydi.

Filmga oid maʼlumotlarda Azimboy Saʼdullayevning Xorazm viloyati Şovot tumanidagi Manaq qişloğidan boşlangan hayot yöli, Toşkent va Moskvadagi taʼlim yillari, kompleks potensiallar nazariyasi böyiça ilmiy izlanışlari haqida hikoya qilinadi. Şuningdek, uning Urganç davlat universitetining birinçi rektori hamda qayta tiklangan Xorazm Maʼmun akademiyasining birinçi raisi sifatidagi faoliyati yodga olinadi.

Hujjatli filmda akademikning öz ovozi va şogirdi Tohir Töyçiyevning xotiralari örin olgan. Arxiv lavhalari «Yoşlar» teleradiokanalining «Ziyo darğalari» körsatuvidan olingan. Ustozning umrining oxirigaça dars bergani, jumladan, AIFU talabalariga ham saboq bergani tadbirga alohida mazmun bağişladi.

Birinçi tur: beşta masala va tört yarim soatlik izlanış

14-noyabr kuni olimpiadaning birinçi turi ötkazildi. Iştirokçilarga beşta masala taqdim etilib, ularni yeçiş uçun 4,5 soat vaqt ajratildi.

Talabalar belgilangan vaqt davomida masalalar ustida mustaqil işlab, öz bilimlari va masala yeçiş mahoratini sinovdan ötkazdi. Jarayondan tayyorlangan fotoreportajlar orqali musobaqaning borişi keng jamoatçilikka yoritib borildi.

Birinçi turdan keyin dastur faqat javoblarni taqdim etiş bilan çeklanmadi. Ertalab talabalar mustaqil yeçişga uringan masalalar keyingi maşğulotlarda batafsil ilmiy muhokama mavzusiga aylandi.

Mahorat darslari: tayyor javobdan yeçim ğoyasigaça

SIMO 2026 dasturining muhim qismlaridan biri olimpiada masalalari yeçimlariga bağişlangan mahorat darslari böldi.

Maşğulotlarni Otabek Hakimov, Karim Raximov, Farhod Haydarov va Abror Pirnapasov olib bordi. Olimlar masalalarning yeçimlarini doskada bosqiçma-bosqiç tahlil qilib, ularni muhokama qildi.

Talabalar uçun bu maşğulotlar öz yeçimini taqdim etilgan yondaşuvlar bilan soliştiriş, savol beriş va masalaga boşqa nuqtayi nazardan qaraş imkonini yaratdi. Şu tariqa, musobaqada bajarilgan iş keyingi örganiş jarayonining bir qismiga aylandi.

Mahorat darslarida olimpiada masalalari bilan birga qöşimça masalalar ham körib çiqildi. Xususan, Abror Pirnapasov doska oldida qöşimça masalalarning yeçimlarini taqdim etdi.

Maşğulotlar YouTube orqali jonli efirga uzatildi. Bu auditoriyada qatnaşa olmagan qiziquvçilar uçun ham muhokamalarni kuzatiş imkonini berdi.

Ilmiy maʼruzalar: olimpiadadan tadqiqot sari

Tadbir davomida masalalar yeçimlariga bağişlangan maşğulotlardan taşqari, talabalarning ilmiy dunyoqaraşini kengaytirişga qaratilgan maʼruzalar ham ötkazildi.

Karim Raximov, Abror Pirnapasov va Otabek Hakimov matematikaning istiqbolli rivojlaniş yönalişlari haqida fikr yuritdi. Bunday uçraşuvlar talabalarga matematikani faqat musobaqa masalalari doirasida emas, balki yangi savollar va ilmiy izlanışlar bilan boyib boradigan fan sifatida köriş imkonini berdi.

Olimpiada va ilmiy maʼruzalarni bir dasturda birlaştiriş iştirokçilar uçun muhim taʼlimiy tajriba böldi: talabalar bir tomondan öz bilimlarini sinadi, ikkinçi tomondan esa tadqiqotçilar bilan bevosita muloqot qilib, matematik izlanışning turli yönalişlari bilan tanişdi.

Ikkinçi tur: yangi masalalar bilan davom etgan musobaqa

15-noyabr kuni olimpiadaning ikkinçi turi ötkazildi. Bu safar iştirokçilarga uçta masala berilib, ularni yeçiş uçun jami uç soat vaqt ajratildi.

Birinçi kungi masalalar va ularning muhokamasidan keyin talabalar yana mustaqil ishga qaytib, yangi topshiriqlar ustida izlandi. Ikkinçi tur imtihon xonalaridan ham YouTube orqali jonli efir taşkil etildi.

Şunday qilib, ikki tur davomida iştirokçilar jami sakkizta masala ustida işladı. Musobaqa bilan yonma-yon ötkazilgan mahorat darslari esa uşbu tajribani yeçimlarni tahlil qiliş va olimlar bilan fikr almaşiş orqali boyitdi.

Ustoz anʼanalarini davom ettirgan ilmiy uçraşuv

SIMO 2026 akademik Azimboy Saʼdullayev xotirasiga ehtirom körsatiş bilan birga, uning şogird tarbiyalaş va yoşlarni mustaqil ilmiy fikrga undaş anʼanalarini davom ettirişga qaratildi.

Ustozning talabalarga aytgan:

«Hozirgi beş yil qirq yil, ellik yilga xizmat qiladi»

degan sözlari tadbirning taʼlimiy mazmuniga hamohang böldi. Olimpiadada orttirilgan tajriba, muhokamalarda berilgan savollar va olimlar bilan uçraşuvlar talabalarning keyingi izlanışlari uçun foydali bölişi mumkin.

Matematika instituti va AIFU hamkorligida taşkil etilgan uşbu tadbir matematik bellaşuv, ustozlar tajribasi va ilmiy muloqotni bir joyda jamladi. Unda talaba faqat masala yeçuvçi iştirokçi emas, balki savol beruvçi, yondaşuvlarni taqqoslovçi va yangi ğoyalarni örganuvçi sifatida ham qatnaşdi.

Tadbir translyatsiyalari

SIMO 2026 masalalari yeçimlariga bağişlangan mahorat darsi:
https://youtube.com/live/jvpGXYHxzKA?feature=share

Ikkinçi kun imtihon xonalaridan translyatsiya:
https://www.youtube.com/live/hPgx8TZ3cus?si=zkjLcKKYvpuhhJWx